De beste start voor moeder en baby14

Les 7: Hormonen en stress

Je voelt je hormonen gieren door je lijf. Hierdoor kan je ook angsten en gedachtes krijgen die je misschien niet van jezelf kent.

Je maakt je zorgen of je de bevalling wel aankan of dat je het moederschap wel gaat kunnen. Laten we eens kijken hoe dit nou in ons brein werkt. Je brein heeft verschillende systemen die alle activiteiten van je lichaam besturen. Deze les gaan we hier dieper op in en delen we tips met jou hoe je hier mee om kan gaan!

Video Lisa

Tijdens een behoorlijk zware zwangerschap met heel weinig slaap en veel harde buiken leerde Lisa een belangrijke les, om hulp vragen. En deze deelt ze graag met jou.

Opdracht

Maak eens een lijstje van jouw liefste mensen in jouw leven.  En stel je dan voor dat zij iets liefs voor jou komen doen. Gewoon omdat ze het fijn vinden om bij je te zijn. Om je te helpen. Wat zou jij ze kunnen vragen? Waar zijn zij goed in?  Vraag het ze. En gun jullie deze bijzondere tijd samen.
Veel plezier!

Wat gebeurt er eigenlijk met al die hormonen in je lichaam?

Het autonome zenuwstelsel, dit stelsel regelt alle onwillekeurige processen in je lichaam. Dit stelsel heeft twee takken: aan de ene kant het parasympatisch stelsel hierbij speelt oxytocine een hele belangrijke rol. Dit stelsel kenmerkt zich doordat hier de emoties in opgeslagen liggen en tevredenheid. Aan de andere kant het sympathisch stelsel, dit kenmerkt zich doordat ons vlucht en vecht gedrag hierin opgeslagen ligt. Wat te maken heeft met het hormoon adrenaline.
Dit hormoon is actief als we op de vlucht zijn of moeten vechten om te overleven. Ons lichaam wisselt constant tussen deze twee stelsels.

Tijdens de bevalling is het belangrijk dat we de kalmte en ontspanning zien te vinden om zo liefdevol te kunnen bevallen. Aan het eind, het laatste  stukje van de bevalling, hebben we wel wat adrenaline nodig voor tijdens de persfase. Ook wel de actieve fase genoemd. Wanneer we veel oxytocine aanmaken door rust en veel liefde hebben we een hogere pijngrens en beleven we de bevalling ook anders.

Wanneer maak je oxytocine aan:

Als we sex hebben, zoenen, liefde voelen, iemand knuffelen. Ook na een massage krijg je een heerlijk ontspannen gevoel ervan..

En waar zorgt het voor in je lichaam?

Het zorgt ervoor dat tijdens de bevalling de baarmoederspieren sneller samentrekken en zo je kindje steeds verder geboren kan worden. Het zorgt dus ook voor ontsluiting, het wekt de moedermelk op en besef je maar eens dat je baby op dit moment zwemt in een bad vol oxytocine. Je baby is heel gelukkig en omringt vol met liefde. De omgeving van de bevalling is belangrijk voor de hoeveelheid oxitycine die je aanmaakt, maar hier in een verder hoofdstuk meer over.

toenameoxytocine-3


Wat gebeurd er als we veel stress of te wel adrenaline aanmaken?

In de maatschappij van tegenwoordig hebben we te maken met heel veel stress in ons dagelijks leven. Vroeger hadden we misschien een half uurtje per week stress omdat er een beer in ons tenten kamp kwam en die moesten we verjagen. En daarna gingen we weer verder met ons dagelijks leven. Tegenwoordig is het andersom, we gaan een uurtje per week naar yoga om ons zelf te ontspannen. Ons hele dag patroon bestaat uit constante stress. Stress komt uit een gebeurtenis van iets uit je verleden of uit een lichamelijke pijn in je lichaam. Het gaat erom hoe je dit waarneemt. Ik noem een voorbeeld: Ik hoor dat de buurvrouw een verschrikkelijke bevalling heeft gehad, 48 uur en daarna naar de OK en heel veel bloed verloren. Nou kan ik denken; oh jee, als ik dat maar niet krijg en ik ga op alle scenario’s letten want stel dat ik dat ook krijg.. Of je luistert naar haar verhaal en denkt; Wow, wat vervelend voor haar maar ik kan mij nu wel zorgen maken maar dat heeft toch geen zin. Hierdoor ga ik alleen maar meer twijfelen en mezelf onnodig stress bezorgen terwijl dit mijn geboorte is die wel heel anders kan gaan. Want het is mijn lichaam en mijn kindje.
Je hebt een keuze hoe je alles waarneemt. Je kan liefdevoller kijken naar alles om je heen. Door meer kalmte en liefde zorg je ervoor dat er minder adrenaline hormoon aangemaakt wordt. Door heel bewust te gaan ademen en goed te voelen hoe je adem gaat, kan je met liefde baren. Alle organen worden voorzien van zuurstof rijk bloed en alle stress en afvalstoffen verlaten het lichaam zodat je lichaam ontspannen is.

Als er tijdens de bevalling stress is zorgt dit ervoor dat er minder oxytocine aangemaakt wordt en dus is de pijn grens weer lager. En ervaar je de pijn meer.
De weeën kunnen minder snel achter elkaar komen en de weeën worden vaak zwakker. De bevalling kan langer en dus pijnlijker zijn.

Dit is net als een dier, een kat is aan het bevallen en er is al een kitten uit. Opeens komt er een hond de ruimte binnen. Het kan zijn dat de geboorte stopt en ze wacht tot het gevaar weg is en ze in alle rust verder kan gaan. Zo werkt dat ook bij ons. Komen er allemaal mensen in onze kamer en ervaren we constante stress en worden we uit onze rust gehaald, dan gaat dit tegen je werken.

Daarom is het zo belangrijk vooraf samen met je partner te bespreken wat jullie op de dag van de bevalling willen. Hier gaan we in les 9 ‘Voorbereiden op de bevalling’  meer op in. Deze visualisatie is speciaal gemaakt om je te helpen jouw angsten te zien en om ze daarna om te zetten in een energie die jou gaat helpen. Ga je mee in de zeepbel?

Zeepbel Visual

Klik op de afbeelding om het fragment af te spelen

Ademhalen tijdens de bevalling

De ademhaling is het allerbelangrijkste in ons leven. Als we grote spanningen hebben, zoals een zwangerschap en naderende geboorte, dan kunnen wij wel eens minder ontspannen gaan ademen.
We gaan dan hoog ademen. Dat kan gevaarlijk zijn, want hierdoor kunnen wij gaan hyperventileren. Dit komt omdat je dan vanuit je borst gaat ademen in plaats van uit je buik en je dus te diep gaat ademen. Wanneer de ademhaling ook in de rust te snel en/of te diep is, pompt je lichaam meer zuurstofgehalte in het bloed waardoor het koolzuurgehalte te laag wordt.
Door weer liefdevol proberen te ademen en vanuit je buik proberen te ademen, breng je weer ontspanning in je lichaam en wordt je ademhaling rustiger.

Hoe doe je dat dan liefdevol ademen?

Fase 1. Ademhalen tijdens je eerste weeën

Probeer je ademhaling zo lang mogelijk rustig te houden. Dit wil zeggen; inademen door je neus en uitademen door je mond. Probeer met de uitademing de lucht langer uit te blazen dan bij de inademing. Het gaat er bij deze ademhaling niet om dat je bijvoorbeeld precies 4 tellen in ademt en 8 tellen uit, want dat ga je misschien als zwangere niet redden en ga je dus het uitademen forceren, wat je juist niet wilt. Wanneer je  deze ademhaling niet meer goed kan volhouden en je het gevoel hebt dat je meer nodig hebt, dan ga je over op een buikademhaling.

Fase 2. Ademhalen tijdens je  weeën

Adem goed in door je neus (niet te diep, anders ga je misschien hyperventileren) en uit door je mond. Let er bij de uitademing op dat je je tong iets in een V-vorm houdt.
Blaas alle lucht met wat kracht uit. Sommige vrouwen vinden het fijn om hier een klein beetje geluid aan te geven om de uitademing wat krachtiger te maken.
Een fijne manier om te weten of je juist vanuit je buik ademt is door je handen op je buik te plaatsen met je wijsvingers tegen elkaar aan. Sluit je ogen en stel je maar voor dat er binnen in je buik een mooie hartvormige ballon zit. Deze ballon blaas je door je inademing op en hij wordt groter en groter.
Bij de uitademing laat je de ballon weer helemaal klein worden en leeg lopen. Je laat hem weer helemaal zacht worden.
Doordat je dit zo visualiseert zal je zien dat je handen bij de inademing naar buiten gaan en bij de uitademing weer tegen elkaar aan komen.
Mocht je partner je handen niet goed zien bewegen probeer dan je handen iets naar de buitenkant van je buik te verplaatsen en probeer tegen je handen aan te ademen. Duw je handen denkbeeldig van je buik af. Adem maar naar je handen toe.
Het is een hele fijne ademhaling die je tot de 10 centimeter heel goed kunt doen.
Ook als je niet meer zwanger bent en misschien veel stress hebt, probeer deze ademhaling maar en je bent zo weer rustig.

Fase 3. Ademhaling tijdens het persen

Je hebt tien centimeter ontsluiting en je verloskundige of gynaecoloog kan je nu vertellen dat je mag gaan persen.
Veel vrouwen vinden deze fase van de geboorte heel fijn omdat ze zeggen dat ze eindelijk wat mogen gaan doen.
Tot aan de tien centimeter is het veel ophouden, wachten en opvangen van de weeën.
Deze fase wordt dan ook wel eens de actieve fase genoemd. Je mag wat gaan doen.
Omdat je samen met je kindje en je lichaam wilt werken en niet tegen ze, gaan we leren om heel effectief te persen.
Als eerst is het belangrijkst de ontspanning van het gezicht. Ontspan je kaken en doe je mondhoeken iets omhoog.
Daarnaast ga je je buikspieren iets aanspannen en als je perst geef je druk naar beneden.
Je drukt vanaf je middenrif, even heel plat gezegd, denk maar dat je op dit moment op de wc zit voor een grote boodschap.
Je perst dan ook met druk naar beneden, je buikspieren gaan zich  dan automatisch iets aanspannen.
Je kan aan de verloskundige vragen of ze je bovenbeen wil vastpakken en even op het tussenstuk wil knijpen waar je bovenbeen op z’n dikst is.
Als ze dit gedaan heeft weet jij namelijk precies naar welk punt jij moet persen, naar beneden. Hierdoor zal het persen makkelijker gaan.
Probeer niet kin op de borst, hap lucht, persen en vasthouden te doen, want dan ga je persen vanuit je hoofd en daar zit je kindje niet. Het enige wat je daarvan krijgt is extra druk op je hoofd en gesprongen adertjes in je oog.
Bij deze persmanier is het wel fijn als je kan kijken of je gebruik kunt maken van de zwaartekracht.
Dit kan ook prima op het ziekenhuisbed door omgekeerd op het bed te gaan zitten leunend met je hoofd op het hoofdeind en je knieën op het matras. Mocht je het toch fijner vinden om op je rug te liggen dan is dat natuurlijk ook prima maar probeer wel extra kussens in je rug en onder je armen te leggen zodat je iets meer een zittende houding hebt.

Adembeheersing volgens de yoga-leer

De buikademhaling

Ga op een opgevouwen handdoek of deken zitten en zorg ervoor dat je rug recht is. Buig en klein beetje naar voren, vanuit de onderrug. Leg je handen op je buik (net boven je navel), met je middelvingers tegen elkaar aan. Je kunt zo je buik voelen inkrimpen en uitzetten, wanneer je ademhaalt. Adem in en probeer je adem rustig naar je onderste longkwabben te ‘sturen’. Je voelt je buik nu uitzetten en je middelvingers zullen uit elkaar gaan. Je borstkast en ribben zetten nu niet uit. Adem nu rustig en langzaam uit. Je voelt je buik weer inkrimpen, je middenrif weer omhoog gaan en je middelvingers zullen elkaar weer raken. Je kunt hierbij eventueel de letter ‘a’ zeggen, terwijl je uitademt. Herhaal deze oefening 6 keer.

De buikademhaling is volgens de meeste leren de beste ademhaling. Na het uitademen kan je ervoor kiezen om even te pauzeren. Daarmee verlaag je de hoeveelheid zuurstof in je lijf en wordt je rustiger.

De borstademhaling

Leg je handen aan weerszijde van je ribbenkast, met je middelvingers tegen elkaar aan. Adem in zonder je middenrif te gebruiken of je buik omhoog te laten komen. Je voelt je ribben naar boven en naar buiten bewegen. Adem uit door je borstspieren te ontspannen. Je voelt de lucht uit je longen gaan. Je kunt hierbij eventueel de letter ‘o’ zeggen, terwijl je uitademt.

Ademhaling en hyperventilatie

We gebruiken onze ademhaling voor het opnemen van zuurstof en het afgeven van koolzuur via de longen. Onder normale omstandigheden volgt de ademhaling de behoefte van het lichaam en ademen we rustig door de buik en de flanken. Echter bij inspanning gaat de ademhaling sneller en dieper bij inspanningen zoals rennen en sporten, waarbij extra zuurstof nodig is en het hart harder moet pompen, we ademen dan via de borst.

De natuurlijke geboorte

Dick read is de mede ontwikkelaar van de natuurlijke geboorte. Dick read was aanwezig bij geboortes van zwangere vrouwen in de Afrikaanse culturen. Hij observeerde het en vond het zo mooi om te zien dat het zo verschilde met de bevallingen in de westerse cultuur. Het waren vaak eenvoudige en niet geschoolde vrouwen die makkelijk en soepel en heel relaxed bevielen. De grote vraag waar hij mee zat was, hoe kan het dat het daar zo makkelijk gaat en bij ons alles draait om bevallen in het ziekenhuis met medicatie. En wij soms weken bij aan het komen zijn van de bevalling, terwijl zij nadat het kindje geboren is gewoon weer door gaan werken. De belangrijkste zin is dat het niet ging om wat ze wel hadden, maar om wat ze daar niet hebben. En dat is angst! Vrouwen die in die landen bevallen staan zo dicht bij de natuur. Ze vertrouwen op zichzelf en voelen aan hun lijf wat er gebeurd. Daarnaast staan ze heel dicht bij de natuur en hebben ze geen horror verhalen van vrienden en familie leden. Die wij wel kennen. Dus wat zij niet hebben is angst voor de geboorte. Ze vertrouwen op hun lichaam want iedereen in hun omgeving bevalt.
In het programma hebben we een fijne visualisatie die je kan gebruiken om angst los te laten. Daarnaast bevallen ze niet op hun rug op een bed. De houding van een vrouw die in die landen aan het bevallen is, is staand of zittend op hun knieën.
In europa is het de gewoonte om op bed te bevallen. Iedereen kan er makkelijk bij en het is zo de ideale werk hoogte. Maar heb je wel eens een beest op zijn rug zien bevallen? Ik niet.. Je lichaam kan beter bevallen als je gebruik maakt van de zwaartekracht. Dit doe je door op een baarkruk te bevallen of staand of op je hurken te gaan zitten. Nou houden wij tegenwoordig op onze hurken zitten niet lang meer vol maar op de baarkruk is het comfortabel. Tegenwoordig zijn er ook foam baarkrukken die ook in het water kunnen. Het enige waar rekening mee gehouden dient te worden is dat de bevalling zo snel en voorspoedig kan gaan, dat de verloskundige je vraagt om weer op bed te gaan liggen. Dit komt omdat het kan zijn dat het anders te snel gaat, waardoor de kans op uitscheuren vergroot.

Tip!-2

We hebben een lijstje gemaakt van de meest voorkomende ongemakken in de zwangerschap van a tot z. Hele mooie en bruikbare tips voor de ongemakken in de zwangerschap. Kijk of je er wat aan hebt, en bij twijfel raadpleeg altijd je verloskundige.
Download het lijstje via de download knop!

PizzaParty

Powered by WishList Member - Membership Software